5 tips voor inschatten van de juiste ruimte

Rixta Pelt vraagt zich af hoe klein of hoe groot een ruimte zou moeten zijn om comfortabel te kunnen wonen. Een hele mooie vraag, want de trend is naar steeds grotere woonkamers, maar:

Hebben we dat wel nodig?

Of zelfs: geeft dat nog wel het geborgen en relaxte gevoel dat je in je huis zou willen hebben? Aan de andere kant is er de beweging van de Tiny Houses. Vindt jij dat je daar nog comfortabel in kunt bewegen?

In de blog van vorige keer vroeg ik je op welke vragen jij antwoord zou willen hebben in de komende blogs. Deze blog is gebaseerd op zo’n vraag.

Als voorbeeld nemen we hier de keuken, zoals ook in Rixta’s vraag naar voren komt: Hoeveel ruimte heb je minimaal nodig voor een kookeiland? De keuken is een mooi voorbeeld omdat het om een praktische ruimte gaat. In dit blog 5 tips hoe je komt tot de juiste inschatting van de ruimte.

  1. Stel de functionaliteit en je wensen voor de ruimte helder op. Dit is één van de meest belangrijke stappen die we in het Woonwensenplan behandelen.
  2. Want voordat ik deze vraag kan beantwoorden, komen er eerst een aantal vragen naar jou terug

    • Wil je kunnen koken met meerdere mensen tegelijk in de keuken, of sta je er altijd alleen?
    • Wil je een bruikbare, minimale keuken, of wil je heel veel aanrechtblad zodat je relaxt aan meerdere gerechten tegelijk kunt werken?
    • Welke functies wil je op je kookeiland hebben: is het alleen de kookplaat (of juist niet) of is er ook de gootsteen en extra aanrechtblad?
    • Wil je het kookeiland aan beide zijde kunnen gebruiken?
    • Wil je aan het kookeiland kunnen zitten, als aan een (ontbijt)bar?
    • Wil je voorraad en keukenapparaten die je weinig gebruikt in de keuken opslaan of heb je hiervoor een bijkeuken, of bijvoorbeeld gangkast in gedachten?
    • Is een kookeiland dat aan één zijde vastzit aan de wand voor jou nog steeds een kookeiland, of moet het echt vrij in de ruimte staan?

     

  3. Bepaal hoeveel aanrechtblad en hoeveel hoge kasten je nodig hebt in de keuken. Hiervoor zijn een aantal ‘regels’ van toepassing:
    • Zorg dat de looplijnen van kookplaat naar gootsteen naar koelkast een driehoek vormt. Dit zorgt ervoor dat je looplijnen compact zijn. Deze driehoek kan ook ‘plat’ zijn wanneer je de keuken langs één wand ontwerpt, maar dan zijn de looplijnen wel iets langer.
    • Ontwerp naast elke functie in de keuken (koken, wassen, koelkast, oven) een aanrechtgedeelte waar je spullen even kunt neerzetten van minimaal 60 cm. Als je heel krap wilt ontwerpen dan kun je naar 30 cm.
    • Neem een werkblad tussen gootsteen en kookplaat dat bij voorkeur 1,20 is, en minimaal 80 cm. Hier zul je het meeste aan staan te werken. Dit gedeelte kun je dan het beste vrijhouden van koffiezetapparaat, waterkoker en dergelijke.
    • Indien je apparaten hebt die op het aanrechtblad moeten staan zoals een koffiezetapparaat en waterkoker, maak daar een apart aanrechtgedeelte voor. Dit mag buiten de eerder genoemde loopdriehoek liggen.
    • Ontwerp de vaatwasser naast de gootsteen. Houdt er rekening mee wanneer deze om een hoek, of de gootsteen in de hoek geplaatst is, of de vaatwasser achter je, dat je voor de gootsteen kunt staan met de vaatwasser open.

     
    Zo dat zijn de randvoorwaarden waar je vervolgens mee aan de slag kunt gaan in je ontwerp.

  4. Wanneer je bepaald hebt welke functies er in je kookeiland komen, kun je dit ‘blok’ gaan samenstellen.
    • Een kookeiland dat goed bruikbaar is, is minimaal 1,80 breed. Hier kun je een mooie kookplaat van 90 cm in kwijt met aan de ene zijde 15 cm en aan de andere zijde 75 cm of 30 en 60 als je dat liever hebt. (Met een kleinere kookplaat heb je natuurlijk meer aanrechtruimte.)
    • Wanneer je juist je gootsteen (60 cm) in het kookeiland wilt plaatsen, dan kun je die in een hoek van het eiland plaatsen en dan heb je nog 1,20 over aan aanrechtruimte om eten te bereiden, wassen, snijden etc.
    • Heb je echt beperkt ruimte dan kun je een kookeiland van 1,20 overwegen, maar ik zou daar geen kookplaat op zetten i.vm. onvoldoende afzetruimte naast de kookplaat (en (hete!) dingen die van het aanrecht vallen…). Je kunt dan overwegen om het kookeiland aan één zijde tegen de muur te zetten, waardoor je meer ruimte krijgt.
    • De diepte is afhankelijk van de functies: wil je beide zijden gebruiken voor eten bereiden, dan is een diepte van 90 cm in principe voldoende: aan de keukenzijde plaats je diepe kasten van 60 cm (hier kan dan ook de oven of de vaatwasser in bijvoorbeeld) en aan de woonkamer of eettafel zijde plaats je kasten van 30 cm diep.
    • Wil je een bar of eetruimte aan het kookeiland, dan is 30 cm aan deze zijde ook voldoende, alleen is deze dan open om je benen ruimte te geven. Eventueel zou je dit gedeelte hoger kunnen plaatsen wanneer je echt aan een bar zou willen zitten. Je zit dan op een rij, met eventueel iemand net om de hoek.
    • Eventueel kun je ook een eettafel verbinden met het kookeiland, je kookt dan als het ware aan de kop van de eettafel. Een eettafel is lager dan een aanrecht, tenzij je iets hoger wilt zitten (let hierbij op beschikbare stoel/krukhoogtes).

     

  5. En dan uiteindelijk de benodigde ruimte OM het kookeiland heen.
  6. Hiervoor bestaan richtlijnen, die je zelf kunt toetsen en aanpassen naar smaak.

    De maat van een gemiddeld mens wordt hierbij als uitgangspunt genomen. In de beweging van Tiny Houses worden deze richtlijnen natuurlijk totaal in de wind geslagen. Het is aan jou de vraag of je comfortabel wilt kunnen bewegen, of dat je het ook okay vindt om in een wat krappere ruimte te zijn.

    • Om ergens comfortabel langs te kunnen lopen is 60 cm voldoende. Tussen twee hoge objecten in minimaal 75 en liever 95 cm (deuropening). Bij een lager iets (bed) is 50 cm ook voldoende. Het breedste gedeelte van de mens zit namelijk bij heupen en schouders.
    • Bij een keuken zou ik uitgaan van minimaal 60, wanneer je niet iemand hoeft te passeren die aan het aanrecht staat te werken. Dus één zijkant van het kookeiland kan 60 cm van de wand af zijn. De andere zijde zou ik toch wat breder maken, wanneer dit alleen een passage is kan die 80 cm zijn, want je loopt er ook vaak langs met boodschappen of een ovenschaal in je handen. Wanneer er ook iemand aan deze zijde staat te werken is 1,20 beter.
    • Een keuken heeft kastjes die open gaan, en vaatwassers en ovens waar je misschien voor moet knielen. Voor het knielen voor een lagere kast of oven heb je 90 cm nodig.
    • Wanneer er ook nog iemand langs moet kunnen, ga dan uit van 1,20. In de foto bovenaan de bladzijde is uitgegaan van 90 cm.

    Er zijn diverse maattabellen in omloop (niet allemaal even goed leesbaar) die goed laten zien wat de uitgangspunten zijn. In het Online Woonwensenplan geef ik van de meeste activiteiten in huis de maten om deze activiteit comfortabel te kunnen uitvoeren. Meer informatie over het Online Woonwensenplan kun je hier bekijken.


     

  7. Probeer het ook vooral zelf uit: meet situaties na en bekijk of je die comfortabel vindt.
  8. Of stel een situatie zelf op. Bijvoorbeeld door een plank hout te kopen die je als wand op een bepaalde afstand van je aanrechtblok zet om te voelen hoeveel ruimte je prettig vindt.

Helpt dit je in het bepalen van de grootte van een ruimte? Laat het weten via het reactieveld hieronder. Of stel je aanvullende vraag als je die hebt.

4 thoughts on “5 tips voor inschatten van de juiste ruimte

  1. Beste Cindy,
    Wat is gebruikelijk/aan te raden de minimale afmeting van een open stuk in een spoeleiland?
    Is 30 cm open ruimte in de diepte genoeg om met een barkruk aan te zitten? Of zou dit ook minder kunnen zijn, of beter meer?
    Ik hoor het graag!
    Met vr gr Monique

    1. Beste Monique,
      Dat hangt een beetje af van de situatie en wat je met die 30 cm wilt.
      1. Voor het drinken van een borrel of iemand die je gezelschap houdt in de keuken, dan is 30 cm voldoende als bladruimte. Wanneer je er aan wilt eten, dan is 5 of 10 cm extra wel prettig. Probeer maar eens uit: zet een lijn/ leg een draad op je tafel bij de 30 cm. Wat kun je daar nog comfortabel op doen?
      2. Is de 30 cm op gelijke hoogte met het werkblad, dan kun je zodra je gaat eten de ruimte van het werkblad bij je eetruimte betrekken. Vooral handig voor het plaatsen van schalen of beleg oid. Wanneer het een bar wordt die wat hoger ligt dan het werkblad, dan is het makkelijk om de bar zelf wat dieper te maken door een klein deel (10-15 cm) over het werkblad te laten hangen en zo een diepte te krijgen van 40-45 cm. In gebruiksoppervlak neemt de bar dan maar 30 cm extra in beslag t.o.v. je werkblad. Overigens zou ik voor het werkblad met spoelbak e.d. de normale 60 cm diepte aanhouden.
      3. Om je benen eronder kwijt te kunnen: ook hier weer: probeer eens zelf, wat jij nog comfortabel vindt. Ga op een kruk zitten met je knieën naar een muur of een dichte kastwand oid. En meet welke afstand vanaf je buik tot de wand prettig zit. Ik zou minimaal zo’n 35 cm nemen. Dat is wanneer je ‘echt’ aangeschoven aan tafel wilt zitten, voor een borrel is minder beenruimte goed, omdat je dan vaak schuin zit.
      Succes!

  2. Mooi blog ik zit alleen te zoeken naar een juiste hoogte van het werkblad. Ik ben lang 1.85 en sta graag in de keuken. Maar ik wil ook graag dat de keuken werkbaar is voor een ander.
    Wat is tegenwoordig ergonmisch verantwoord

    1. Beste Gisela,
      De prettigste manier van werken voor een werkblad is wanneer je activiteiten op het werkblad kan doen zonder dat je handen boven je ellebogen uitkomen, wanneer je bovenarmen langs je lijf hangen.
      Daarom is het voor een keuken best lastig: want wanneer je groenten snijdt of kneed, dan mag dat blad best wel hoger. Maar als je aan het mixen bent en roeren in een kom, dan is een lager gedeelte fijner. Dus meestal wordt deze hoogte aangehouden.
      Afwassen heb je liever in een hoger blad, omdat de gootsteen nog een stukje lager ligt, koken weer liever in een lager blad, omdat je in de pan moet kunnen roeren.
      Je ziet, er is niet één beste oplossing. In een grote keuken zou je kunnen variëren met hoogtes. Dan heb je ook meteen een oplossing voor wanneer anderen in je keuken koken. Ieder kiest de werkblad hoogte die lekker aanvoelt.
      Ik hoop dat dit je een beetje verder helpt. Kies vooral wat voor jou prettig aanvoelt. Succes met het uitproberen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.