Ontwerp geluk in je huis

Geluk in je huis, hoe breng je dat bewust in je ontwerp? En kan dat eigenlijk wel? Zelf raak ik gefascineerd door uitspraken van Allain de Botton over de architectuur van het geluk. Hierbij een samenvatting van zijn boek ‘De architectuur van het geluk’ (2006-2008, originele titel ‘The Architecture of Happiness’). Zijn mooi geformuleerde uitspraken sluiten goed aan op hoe ik er zelf over denk. Daarom zal ik hem hier veelvuldig zal citeren.

Invloed op je stemming

Dat architectuur iets met ons doet, kunnen we niet ontkennen. In de ene ruimte voelen we ons nietig, in de andere groots. Maar of bepaalde ruimtes ons nu gelukkiger maken dan andere? Dat valt te bediscussiëren. Ik kan me zeker voorstellen dat een ruimte onze stemming enigszins kan beïnvloeden. Dat architectuur ons uitnodigt om iets vrolijker, iets somberder, iets creatiever of iets stiller te zijn.

'De Architectuur van het Geluk' van Allain de Botton, geluk in je huis
‘De Architectuur van het Geluk’ van Allain de Botton

“Zelfs al is architectuur vervuld van morele principes, ze ontbeert simpelweg de macht die op te leggen. In plaats van wetten voor te schrijven, doet ze suggesties. In plaats van ons te bevelen in haar geest te handelen, nodigt ze ons daar hoogstens toe uit, en kan ze er niets tegen beginnen wanneer ze zelf misbruikt wordt.” (blz. 23)

Wat is mooi?

Mooi is een smaak en kan voor iedereen anders zijn. Toch is er ook een gemeenschappelijke basis. Er zijn dingen die (bijna) iedereen lelijk vindt en er zijn dingen die (bijna) iedereen mooi vindt. Daartussen is er nog heel veel om te kunnen verschillen van mening.
Daarom is er een hele stroming architecten die zeggen alleen te kijken naar het functionele. Om met Le Corbusier te spreken: “Een huis moet een drietal zaken bieden: 1. Beschutting tegen hitte, kou, regen, dieven en nieuwsgierige blikken. 2. Een plek waar licht en zon worden opgevangen. 3. Een aantal cellen die geschikt zijn om in te koken, te werken en te leven.” (Blz 64)

Toch zijn ook moderne architecten met een bepaalde smaak van ‘mooi’ bezig. Zij ontwerpen met zo strak mogelijke vormen. Deze architecten hebben een onderlinge ontwerptaal ontwikkeld. Deze wordt op de universiteit onderwezen en de architectuurbladen staan er vol van. Maar niet iedereen houdt ervan om in een strak, modern huis te wonen. Niet iedereen voelt zich daarin thuis. Ervaar jij geluk in je huis?

Architectuur als identiteit

“Ontworpen objecten en architectuur vertellen ons in wezen over het soort leven dat het meest geschikt zou zijn om zich in hun nabijheid af te spelen. Ze vertellen ons over de stemmingen die ze graag bij hun gebruikers zouden aanmoedigen en versterken. Behalve dat ze ons warm houden en ons praktische ondersteuning bieden, sporen ze ons ook aan een bepaald soort mens te zijn. Ze spreken over bepaalde ideeën van geluk.

Wanneer we een gebouw als mooi omschrijven, impliceert dat meer dan alleen een esthetische voorkeur: er zal ook sprake zijn van een voorliefde van het soort leven dat dit bouwwerk met zijn dak, deurkrukken en raamkozijnen, trap en inrichting uitdraagt. Een indruk van schoonheid is een teken dat we op een materiële verwezenlijking zijn gestuit van wat we zoal onder een goed leven verstaan.

Volgens datzelfde principe staan sommige gebouwen ons tegen: niet omdat zij strijdig zijn met een heimelijke en geheimzinnige visuele voorkeur, maar omdat ze botsen met ons idee van wat de zin van het bestaan zou moeten zijn – hetgeen mede verklaart waarom discussies over passende architectuur vaak zo serieus en verhit kunnen worden.” (blz 80)

Zucht naar originaliteit

Vanuit de oudheid leken lokale gebouwen erg op elkaar. Men maakte gebruik van de lokaal beschikbare materialen. Doordat de boekdrukkunst nog niet was uitgevonden, verspreidden architectuurstijlen zich niet ver. Toen door de boekdrukkunst de verschillende stijlen breed beschikbaar kwamen, werd het een kunst onder architecten om zo origineel mogelijk te ontwerpen. Halverwege de 19e eeuw werden architecten naar hun originaliteit betaald. Nu nog steeds lijkt het streven om een zo origineel mogelijk gebouw te maken belangrijker dan een passend gebouw in de omgeving te ontwerpen.

Gelukkig zijn er ook andere geluiden, zoals dit citaat van Adolf Loos: “De beste vorm bestaat al en niemand zou bang moeten zijn hem te gebruiken, ook al is hij gebaseerd op een idee van iemand anders. Laat onze genieeën en talenten voor wat ze zijn. Laten we onszelf blijven herhalen. Laat het ene gebouw op het andere lijken. We zullen niet in de ‘Deutsche Kunst und Dekoration’ worden gepubliceerd en we zullen niet worden aangesteld als hoogleraar toegepaste kunst, maar we zullen onszelf, onze tijd en de mensheid naar beste kunnen hebben gediend.” (Blz. 205)

“Wanneer gebouwen spreken, doen zij dat nooit met slechts één stem. Gebouwen zijn eerder koren dan solisten, en die meervoudigheid biedt mogelijkheden voor zowel fraaie harmonieën als voor tweedracht en dissonantie. Waar sommige gebouwen het eens lijken te zijn over hun esthetische missie, en hun ongelijksoortige componenten hebben overgehaald gezamenlijk een logische bijdrage aan het geheel te leveren, lijken anderen te twisten over hun bedoelingen, zodat elk onderdeel verongelijkt zijn eigen weg dreigt te gaan. Ze kunnen het oneens zijn over hun afmetingen, waarbij ramen, daken en deuren zich stuk voor stuk het belangrijkste vinden. Maar hun vormen kunnen ook getuigen van onopgeloste geschillen over wat geluk inhoudt.” blz 243

Architectuur is emotie

“Geen wonder dat er zoveel ruimten en steden bestaan waarin het architecten niet is gelukt een onbewust begrip van hun eigen behoeften om te zetten in instructies voor het bevredigen van die van anderen.
Ons gedrag vertoont zoveel eigenaardigheden dat het niet zonder meer te voorspellen valt. (…) We kunnen het pad negeren dat een landschapsarchitect voor ons heeft aangelegd om in plaats daarvan zelf een korter weggetje te zoeken. (…)

Onze ontwerpen volden niet, doordat onze gevoelens van welbehagen volgens zulke ongrijpbare, onverwachte patronen ontstaan. (…)
Als het om voordeuren gaat, hebben we er graag een opstapje voor, of anders iets van een leuning, een afdak of een eenvoudig rijtje bloemen of stenen – dingen die ons helpen bewust de overgang te maken tussen openbare en privéruimte en onze beklemmingen wegneemt bij het betreden of verlaten van een huis.
We houden er doorgaans geen chronische pijn aan over wanneer de subtiele aspecten van een ontwerp zijn veronachtzaamd; we moeten alleen moeite doen om verwarring en aanvallen van onbehagen de baas te blijven.” (Blz 275) Veelal blijft dit in ons onderbewustzijn en kan het tevoorschijn komen als een vaag gevoel van onbehagen en misschien zelfs tot een op de achtergrond verhoogd stresslevel.

Ontwerp geluk in je huis

“De plekken die we mooi noemen zijn daarentegen het werk van die zeldzame architecten die nederig genoeg zijn om zich naar behoren in hun verlangens te verdiepen en vasthoudend genoeg om hun vluchtige inzicht in vreugde om te zetten in een logisch ontwerp – een combinatie die hen in staat stelt omgevingen te scheppen waardoor behoeften bevredigd worden waar we ons niet eens bewust van waren.” (blz 277)

Bij het ontwerpen van je eigen huis heb je de kans om dit goed te doen. Je kunt het ontwerp naadloos aan laten sluiten op jouw eigen behoeften en daarmee passende architectuur te realiseren. Wil je weten hoe je dit aan kunt pakken? Meld je dan aan via het formulier rechts en ontvang het gratis e-book dat je helpt met de stap een globale indeling van je woning te maken.

Alle citaten komen uit het boek ‘De architectuur van het geluk’ van Allain de Botton. (2006-2008, originele titel ‘The Architecture of Happiness’)

Maak je eigen architectuur van geluk

Geïntrigeerd geraakt? Wil je zelf aan de slag? Vraag dan het e-book ‘Huis vol geluk’ via deze link aan en gebruik de omschreven stappen om tot jouw eigen huis vol geluk te komen.

Welke elementen in gebouwen maken jou blij of stemmen jou vrolijk? Laat het me weten door het commentaarveld hieronder in te vullen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.